De openbare ruimte is van iedereen: voor jong en oud, arm en rijk, man en vrouw, onafhankelijk van je culturele achtergrond, religie of kleur. Het is de plek waar verschillende mensen elkaar ontmoeten en informeel contact hebben. Dat is het uitgangspunt. We zien in onze steden echter steeds meer polarisatie en gentrification. Ook in de buitenruimte.

Gentrification
STIPO kijkt bij publieke ruimte voor iedereen daarom uit oogpunt van gentrification hoe plekken ook voor sociaal zwakkeren aantrekkelijk gehouden kunnen worden. Minouche Besters (verzorgt de Masterclass en is partner van STIPO): “De publieke ruimte moet een plek zijn waar iedereen zich thuisvoelt. Nu zie je soms buurten binnen vijf jaar veranderen tot plekken waar niet meer iedereen zich thuisvoelt. Dat komt door gentrification, de impact van Airbnb, maar ook door de impact van mobiliteit, waar je enerzijds groepen hebt die zich makkelijk door de hele wereld begeven en anderzijds groepen die met name in hun eigen buurt blijven.” Maar het zijn niet alleen macro-ontwikkelingen zoals gentrification, het toenemend toerisme en de opkomst van het grote geld, die impact hebben, aldus Besters. “Er zijn ook persoonlijke factoren zoals de cirkel waarin iemand zich begeeft en de mate waarin het makkelijk is om naar het centrum te gaan. En niet te vergeten de mate waarin wijken met een veranderende demografische opbouw kunnen meebewegen.”

Polarisatie tegen gaan met publieke ruimte
Het is volgens Besters belangrijk om na te denken over hoe je ervoor zorgt dat wijken voor iedereen aantrekkelijk blijven in alle fasen van hun leven, omdat steeds meer gemeenten worstelen met de vraag hoe ze de polarisatie in de samenleving tegen kunnen gaan. “De fysieke ruimte van een publieke plek kan daarbij een belangrijke rol spelen, omdat er ook enpowerment in zit en activering van mensen. “Je maakt de betrokkenheid van de mensen bij hun buurt groter. Bovendien is een de fysieke ruimte van een publieke plek uiteindelijk bedoeld om elkaar te ontmoeten. Door daar veel aandacht aan te besteden wil je voorkomen dat mensen zich niet thuisvoelen in hun eigen dorp of stad. Want dat niet thuisvoelen stuurt uiteindelijk de polarisatie. Als je zorgt voor publieke plekken waar iedereen zich thuisvoelt, draag je ook bij aan het tegengaan van de tweedeling in de maatschappij.”

Zo kijk je naar publieke plekken
Tijdens de STIPO masterclass legt Besters uit dat er drie manieren zijn om naar publieke plekken te kijken. “De eerste soort is zo universeel, denk aan water, markten of vuur in de winter dat trekt mensen uit alle geledingen. De tweede soort zijn plekken die wel voor iedereen gemaakt zijn, maar niet voor iedereen toegankelijk. Neem de schaatsbanen die veel gemeente organiseren in de stad. Als je daar te veel geld voor vraagt, valt een deel van het publiek af.  En de derde soort is een publieke plek, die je bewust voor een specifieke groep ontwerpt. Tot een jaar of negen spelen meisjes en jongens even veel buiten. Daarna niet meer. Meiden stellen andere eisen aan een plek. Speel/hangplekken zijn te veel op jongens gericht.”

Zo pak je het aan
Vervolgens bespreekt ze in de STIPO Masterclass drie manieren waarop je naar de aanpak kunt kijken:

  1. Welke fysieke interventies kun je doen zodat de publieke ruimte er anders uit komt te zien (hardware)?
  2. Hoe betrek je mensen daarbij? (software)
  3. Hoe organiseer je het op de lange termijn? (orgware)


“Bij dat laatste heb je het over beleid. Hoe zorg je dat je het ook op lange termijn kunt financieren? En dat het op lange termijn steeds passend is voor de mensen die er op dat moment wonen”, aldus Besters.

Masterclass mede gebaseerd op recent onderzoek
STIPO werkt al jaren in tal van buurten met mensen van allerlei achtergronden. Sinds enige tijd doen we gericht onderzoek naar inclusiviteit in de stad. Via veldwerk in verschillende steden, interviews met professionals en in samenwerking met urbanisten in andere landen, zowel het westen (Stockholm) als het oosten (Beiroet en Taipei).

Feiten op een rij
Datum:                Woensdag 12 september 2018
Tijden:                 09.30 – 16.30 uur
Trainer(s):           Minouche Besters (partner STIPO)
Locatie:                STIPO, Het Gele gebouw, Zomerhofstraat 82, 3032 CM Rotterdam
Tarief:                  € 395,-

Klik hier voor meer informatie en aanmelden